हळद - लाकाडोंग

 

लाकाडोंग हळद  




बहुगुणी, आरोग्यदायी … मेघालयाची लाकाडोंग हळद




आपल्याकडे ‘पी हळद अन् हो गोरी असं होत नाही’ असे घाईघाईने काम उरकणाऱ्यांना म्हटले जाते. त्या मागे असा अर्थ आहे की, काही कामे सखोलपणे, लक्षपूर्वक करायची असतात. त्यात घाई गडबड चालत नाही. पण असे म्हणून आपण विनाकारण हळदीला बदनाम केले आहे. वस्तुत: हळद हा भारतीय भोजन व्यवस्थेतील अतिशय महत्वाचा मसाला आहे. हळदीशिवाय जेवण रुचकर तर होत नाहीच. शिवाय जीवनही शक्तीवर्धक, आरोग्यदायी होऊ शकत नाही. हळदीत त्वचा उजळ करण्याची आणि जखम भरून टाकण्याची अपूर्व ताकद शिगोशिग भरलेली आहे. हे रहस्य हजारो वर्षांपूर्वी जेवण तयार करणाऱ्या भारतीय मातांना कळाले. त्यामुळेच आज भारतातील सर्वच प्रांतातील जेवणात हळदीला प्रचंड महत्व आहे.



भारतामध्ये अनेक ठिकाणी हळदीचे पीक घेतले जाते. मुख्यत्वेकरून तामिळनाडू, आंध्रप्रदेश, तेलंगणा, कर्नाटक, ओरिसा आणि पश्चिम बंगालच्या पूर्वेकडील भाग, गुजरात तसेच पश्चिम महाराष्ट्रात हळदीचे उत्पन्न होते. मराठवाड्यातील काही शेतकरीही अलिकडे हळदीच्या शेतीकडे वळाले आहेत.



स्वयंपाकात हळदीचा उपयोग खाद्य पदार्थाला रंग येण्यासाठीही केला जातो. हळदीच्या वापराने एक प्रकारचा चटकपणा येतोच. शिवाय त्याचा गंधही दीर्घकाळही दरवळत राहतो. हळदीची जीव जिभेवर रेंगाळत राहते. साधारणत: हळदीचे तीन प्रकार असतात. ते असे.


१) दगडी हळद - रंग करण्यासाठी वापरतात.


२) मऊ हळद – खाद्य पदार्थांच्या मसाल्यात वापरतात


३) जंगली हळद किंवा आंबे हळद – जखमा भरणे किंवा पाय मुरगळल्यास, स्नायू दुखावल्यास त्यावर लावली जाते.



हळदीचे गुण अनेक जुन्या आजारांवर उपयोगी पडतात. त्यातील कुरक्युमिन (Curcumin) नावाचा भाग आजारांवर बहुगुणी आहे. त्याच्या गुणकाचे प्रमाण वैद्यक शास्त्रात सांगितले आहे. गरम दुधात एक चमचा हळद पावडर घेतल्यास खोकल्याला प्रतिबंध होतो.



आता आपण मेघालयाकडे वळूयात. तेथे लाकाडोंग नावाच्या हळदीचे मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन होते. लाकाडोंगमध्ये क्युरक्युमिनचे (Curcumin) प्रमाण अधिक असते.



साध्या हळदीपेक्षा लाकाडोंगचे गुणधर्म वेगळे आहेत. ते असे.



१. लाकाडोंग हळदीमध्ये कुरक्युमिनचे प्रमाण ७.५ पेक्षा जास्त असते. साध्या हळदीत ते ३ पर्यंतच असते.


२. हळदीचा रंग पूर्ण वेगळा असतो. लाकाडोंग हळद सोनेरी पिवळी असते. नजरेला तिचे वेगळेपण लगेच जाणवते.


३. लाकाडोंग हळदीची चवही वेगळी असते. तशी न सांगता येण्यासारखी पण वेगळी आणि छान.


४. सगळ्यात मोठा फरक जाणवतो तो म्हणजे लाकाडोंगचा सुवास. कोणत्याही खाद्यपदार्थात लाकाडोंग वापरली स्वयंपाकघरात सुवास पसरतो.


५. लाकाडोंगमधील नैसर्गिक गुणधर्मामुळे ती अतिशय कमी प्रमाण वापरली तरी चालते. 

६. लाकाडोंग तुलनेते किंचित महाग असली तरी ही हळद अतिशय कमी लागत असल्याने जास्त दिवस चालते. यात तुमची मोठी बचतही होते.


७. मलाविरोध, हृदयरोग, मधुमेही तसेच अल्झायमर, नैराश्य, त्वचा रोग, संधीवाताचे काही प्रकार, डोळ्यांचे विकार आणि एकूणच आरोग्यासाठी लाकाडोंगमधील कुरक्युमिन अत्यंत उपयुक्त आहे. आपल्या डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार लाकाडोंग किती प्रमाणात घ्यावी हे ठरवावे आणि नियमितपणे घ्यावी.



अतिशय उपयुक्त, आरोग्यवर्धक अशी हळद आपल्या स्वयंपाकघरात कायम ठेवा आणि वापर करा. कारण ठणठणीत, उत्तम आरोग्य हीच खरी धनसंपत्ती आहे.

☘☘☘


Vishuddham 



Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

बोलका व्यवसाय : नवे कुटुंब, नवी नाती-गोती

बोलका व्यवसाय : नवे कुटुंब, नवी नाती-गोती – आयुष्य म्हणजे खरे तर एक भटकंतीच असते. आपण एका मुक्कामावरून निघतो. दुसऱ्या ठिकाणी पोहोचतो. दुसऱ्या ठिकाणावरून तिसरा टप्पा गाठतो. या साऱ्या भटकंतीत अनेक प्रकारची माणसं भेटतात. नवे प्रसंग अनुभवाला येतात. अडचणी येतात आणि त्यावर मात करण्याचे शिक्षणही याच मिळते. काही वेळा ही भटकंती ठरवून असते तर अनेकवेळा अवचित पाहुण्यासारखी ती चालून येते आणि नवे कुटुंब, नवी नाती-गोती तयार करून देते. अनेक वर्षे पुण्यातच आणि तेही अगदी सर्वोत्तम सोयी-सुविधा असलेल्या ऑफिसमध्ये ठाण मांडून बसलेली मी. गेल्या काही महिन्यांपासून ‘विशुद्धम’च्या निमित्ताने पायाला भिंगरी लावल्यासारखी खूप फिरते आहे. सोलापूर, सासवड, कराड, औरंगाबाद अशा अनेक ठिकाणी. २०१७ ला जेव्हा मी नोकरी सोडली. तेव्हा नवे काय करावे, याविषयी डोक्यात अनेक कल्पना भिरभिरत होत्या. आयुष्यातील दोन तपांपेक्षा अधिक म्हणजे तब्बल तीस वर्षे ज्या व्यावसायिक विश्लेषण विषयात झोकून देऊन काम केले. त्याच विषयात आणखी संशोधन करावे. पीएच.डी. मिळवावी, असे वाटत होते. पण विचार स्थिरावत नव्हता. यापूर्वी मी अनेक कंपन्यांमधून कामे केली. व...
Read more

सैन्द्रीय शेती - २

सैन्द्रीय शेती आणि निविष्ठा  मागच्या लेखात सैन्द्रीय शेती म्हणजे काय हे पाहिले . ह्या लेखात सैन्द्रीय पद्धतीची शेती करताना कोणते घटक वापरले जातात , तसेच सैन्द्रिय निविष्ठा पद्धती काय आहेत ? जीवाणूंचे परिणाम वाढवण्यासाठी रायझोबियम , ॲ झेटोबॅक्टर , ॲ झोस्पिरिलियम , ॲ सेटोबॅक्टर , स्फुरद विरघळवणारे जिवाणू ( पीएसबी ) या जिवाणू खतांचा वापर केला जातो . ह्याचा परिणाम असा कि उत्पादनात ८ ते १० टक्के वाढ होते . साधारण पणे सतत ऐकवत असलेले काही निविष्टांची नवे जसे , बीजामृत , जीवामृत , अमृतपाणी . दशपर्णी अर्क , संजीवनी . ह्याची प्रक्रिया काय आहेत हे इथे द्यायचा प्रयत्न आहे .   ह्या सर्व निविष्ठा निर्मिती प्रमाणित अशी नाही . परंतु शेतकऱ्यांचा अनुभव हाच ह्यात मुख्य घटक आहे . मी ह्यातील तज्ञ नाही त्यामुळे मी हि काही पुस्तकांमधून आणि शेतकऱ्यांच्या भेटी मधून केलेल्या  अ भ्यासातून हे लिहिले आहे . बीजामृत मध्ये गाईचे शेण , गोमुत्र , दूष , चुना , पोयटा माती , ट्रायकोडर्मा व्हिरिडी , पाणी ह्याचा वाप...
Read more

खपली गहू [ Emmer wheat - Read English information after Marathi ]

 EARTH'S BUFFET...!!! खपली गहू [ Emmer wheat - Read English information after Marathi ] *प्राचीन आणि वैशिष्टपूर्ण जात असून प्राचीन सभ्यतेच्या आठवणी असलेला हा गहू आहे॰ मध्य  पूर्व [इजिप्त,तर्की,इराण] या ठिकाणच्या उत्खनन्नात [इसपुर्व ९५००काळात] खपली गहू इतिहास दिसून येतो. दक्षिण आशिया भागातील इंडस व्हॅली मध्ये [इसपूर्व-७०००ते ५०००]या वेळेत पोहचला असण्याचा इतिहास आहे. भारतामध्ये खपली गहू हा कश्मीर मध्ये मध्यपुर्व पर्शिया ,अफगाणिस्तान येथून आणि दक्षिण भारतात उत्तरपुर्व आफ्रिका मधून आले असण्याचे अनुमान आहे.  *शेतातून काढणी केल्यानंतर टणक अशा टरफलात असणारा हा गहू असून एका तुसात २ दाणे असतात.बियाण म्हणूनही तो टरफलासाहित वापरला जातो. *तांबड्या रंगाचा व लांबसडक असलेला हा गहू  उपयोग आणणाच्या अगोदर गिरणीत नेवून भरडावा लागतो.  *आंध्रप्रदेश,कर्नाटक ,तमिळनाडू, महाराष्ट्र या राज्यातील काही भागात हा गहू पिकवितात. *जोडगहू, पोपटीया -गुजराती,सांबा -कर्नाटक या नावाने ही खपली गहू ओळखला जातो. *पौष्टिकता [ /१००ग्रॅम ] प्रथिने                ...
Read more